Een rondje langs de slagvelden – 7 -

Achterhoedegevechten – de religieuze partijen
In de schaduw van de beslissende slag worden ook door een aantal kleinere formaties interessante gevechten geleverd. De religieuze partijtjes, ChristenUnie, SGP, Islamdemocraten (ID) en Nederlandse Moslim Partij (NMP), bedienen een specifieke achterban. Toch zijn ook hier ontwikkelingen die de moeite waard zijn om in de gaten te houden. Het belangrijkst in dit hoofdstuk is echter vanzelfsprekend de uitslag van het CDA, die dit jaar van invloed zal zijn op de aanpak die deze partij zal kiezen voor de Algemene Verkiezingen op 9 juni.

Het CDA is deze gevechtsronde geen rol in de schijnwerpers toebedacht, alhoewel het resultaat over de volle breedte die aandacht wellicht verdienen gaat. In de meeste steden waarop in deze serie tot nu toe is gefocust, speelt deze ankerpartij uit de Nederlandse politiek een bijrol, en zelfs die lijkt onder druk te staan. Zeker nu het CDA door de val van het kabinet onverwachts ietwat in het defensief is geraakt, kunnen van haar op de belangrijkste slagvelden geen wonderen worden verwacht. De grote massa van de Nederlandse gemeenten, platteland en kleinere steden met name, kennen echter een zeer stevige aanwezigheid van het CDA. Slechts hier en daar op het platteland is door de aanwezigheid van strengere geloofsgemeenschappen de heerschappij van het CDA geen automatisch gegeven.

Vier jaar geleden deed de eerste Islamitische partij zijn intrede, in Den Haag. De Islamdemocraten kwamen met één zetel binnen, die ze dit jaar verwachten te prolongeren, ondanks weinig bemoedigende recensies van de lokale pers. ID heeft een achterban van in de eerste plaats Marokkaanse afkomst, en lijsttrekker Dilaver Delikaya maakt in debatten een sterke indruk. Na 2006 werd in Staten- en landelijke verkiezingen weinig indruk gemaakt.

De ID doet dit jaar alleen mee in Den Haag, maar heeft een lijst van kandidaten die er op gemeentelijk niveau prima uitziet.

De NMP heeft een Turkse achtergrond, maar lijkt op dit moment ambitieuzer dan de ID, en is duidelijk nog een partij in opbouw. De NMP doet mee in zeven gemeenten (Alkmaar, Almere, Tilburg, Woerden, Noordoostpolder, Rotterdam & Den Haag), en heeft afgelopen weekend aangekondigd ook aan de landelijke verkiezingen van 9 juni mee te zullen doen. De generale repetitie afgelopen november in Venlo werd geen succes. De NMP behaalde daar geen zetel, en kwam ook niet in de buurt van de kiesdeler. De thuisbasis van de partij is Den Haag, wat de strijd om de raadszetels extra interessant maakt door de aanwezigheid van zowel PVV enerzijds, als ID anderzijds. Er is één gemeenteraadslid, in Noordoostpolder, pikant genoeg oorspronkelijk gekozen via de LPF. Peilingen wijzen niet op aanstaande successen, hoewel door de sterke band met de Turkse gemeenschap verrassingen niet mogen worden uitgesloten.

In de wereld van de Christenunie en SGP heeft een stille revolutie plaatsgevonden. De samenwerking tussen de kleine christelijke partijen, in grote delen van het land een traditionele combinatie, is in veel gemeenten ontbonden, en de partijen gaan onafhankelijk de verkiezingen in. Dit lijkt geen landelijk opgelegd beleid te zijn, maar eerder een uiteen groeien van de partijen. Werden SGP en CU samen lange tijd klein-rechts genoemd, die tijd is voorbij. Bij de laatste Politieke Barometer werd de CU zelfs ingedeeld bij links. De partijen hebben hun eigen traditionele bolwerken, waarin ze onafhankelijk de verkiezingen ingaan. In Gelderland liggen enkele gemeenten waar beide partijen traditioneel al met elkaar concurreren. Bij deze verkiezingen worden geen grote verschuivingen in hun stemmenaandeel verwacht, hoewel in de plaatsen waar de gezamenlijke lijsten bestonden moet worden afgewacht hoe de resultaten daar zullen worden. De SGP heeft daar in een aantal gevallen geheel afgehaakt, iets waarvan je je moet afvragen of ook dat geen verdere verwijdering tussen hen zal veroorzaken. In zijn algemeenheid is deze ontwikkeling een teken aan de wand, dat de Christenunie een centralere rol in de landelijke politiek wenst vast te houden. Dit zou het CDA op termijn meer en meer parten kunnen gaan spelen; de CU is een geduchte concurrent in de strijd om het electoraat dat een christelijk element in de politiek belangrijk vindt. In het zog van deze verschuiving zou een deel van de huidige CU-aanhang kunnen besluiten dat haar belangen door de SGP beter gewaarborgd worden, zodat ook die partij er op termijn garen bij zou kunnen spinnen.


Volgend artikel op 3 maart: – overzicht van links en websites waarop U uitslagen kunt volgen


Reacties:


leusen op 03 Mar 2010 om 11:24 am

Wederom een mooi stuk, Hannibal.

Het is verheugend dat er op locaal nivo enkele moslim partijen lijken te ontstaan die gematigd en competent overkomen, al is hun programma uiteraard eenzijdig en niet erg evenwichtig. Maar deelnemen op eigen kracht en niet als token muslim bij een linkse clientele partij is ongetwijfeld beter voor de integratie. Laten we hopen dat er talenten onder zitten die hun blik uiteindelijk tot de Nederlandse samenleving als geheel verbreden en gewoon actief worden voor de PVV, VVD of desnoods de PvdA of de SP.

De ontwikkeling van de CU is sterk afhankelijk van wat er op kerkelijk gebied gebeurt. Er zijn veel precedenten voor een linkse christenpartij maar eerdere pogingen in die richting zijn opgegaan in de PvdA en GL, waarvan ze hoe dan ook al steeds moeilijker te onderscheiden waren. (Laatstelijk de EVP, onder mevrouw Uebels.) Is dat ook het voorland van de CU?

De CU is eigenlijk een partijtje van evangelischen en gereformeerd vrijgemaakten, afkomstig uit het GPV. De GPV’ers zijn door ontwikkelingen in de vrijgemaakte kerken steeds meer los van hun souvereiniteit in eigen kring geraakt en toleranter geworden ten opzichte van de relatie tussen kerkelijk verband en leerstellingen, zonder in veel gevallen kun orthodoxe inslag te verliezen. Dit heeft de weg opengemaakt voor samengaan met de evangelischen. Kerkafval en verlies aan organisatorische consistentie spelen de vrijgemaakten steeds meer parten en hun rol is in politiek opzicht eigenlijk uitgespeeld.

De evangelischen zijn in feite een onder Amerikaanse en Engelse invloed ontstaan nieuw fenomeen in het Nederlandse christendom. Als goed georganiseerde “hiep hiep hoera” kerken trekken ze veel meer belangstelling dan de traditionele Nederlandse kerken en ze zijn ook veel actiever onder jongeren. Hun achtergrond maakt dat ze geen vanzelfsprekende relatie hebben met een specifiek christelijke vorm van politieke organisatie (dat is weer typisch Nederlands) en als de grondleggers uit beeld raken dan is er weinig in de traditie van de evangelischen dat samengaan in een religieus neutraal geheel zou tegenhouden.

Kortom: de kans dat we over 25 jaar nog een CU in Nederland hebben hangt van toevalligheden af maar die kans schat ik niet als groot in. De SGP zal blijven bestaan zolang de bevindelijke kerken blijven bestaan en het CDA is op de lange termijn de enige christelijke partij die werkelijk iets zal bijdragen aan de Nederlandse politiek.

2.

Hannibal op 03 Mar 2010 om 11:44 am

@ leusen
Het voorland van de CU is interessant. Het scenario dat je schetst kan heel goed mogelijk worden. Anderzijds zou het de restanten van het CDA kunnen oprapen als die partij uit elkaar zou vallen. Als de PVV op termijn zou kunnen worden omgebouwd naar een waarachtige Nederlandse Conservatieve partij is er voor het CDA geen ruimte meer. In die herverkaveling zou een groeiende CU een rol kunnen spelen.
EditMore OptionsMoveModerateSpamBlacklistTrash
3.

leusen op 03 Mar 2010 om 12:00 pm

Ja, toch zie ik eerder de CU uit elkaar vallen dan het CDA. Berichten over het overlijden van het CDA zijn al vaak ‘ernstig overdreven’ bevonden.

Wel krimpt het CDA uiteraard gestaag maar in het huidige tempo kan de partij nog wel 40 jaar doorrotten.

Maar de vraag is uiteraard wat de PVV gaat doen en gaat worden. Als die partij een grote seculiere maar sociaal-conservatieve en sociaal-economisch gematigde partij zou worden, dan concurreert zij rechtstreeks met het CDA. Maar persoonlijk schat ik Wilders rechtser in en ik verwacht eerder dat de PVV dominant wordt op rechts, met VVD en D66 als voor het CDA veel minder bedreigende partijen in het midden. Voor het CDA verandert er dan niet zo veel en de VVD en D66 zullen elkaar geleidelijk aan doodvechten in het centrum, of samengaan.

4.

Ido op 03 Mar 2010 om 1:09 pm

“..maar heeft een lijst van kandidaten die er op gemeentelijk niveau prima uitziet.”

Vooral de pistolenzwaaiers en kakenslagers zeker?
Deze observatie begrijp ik niet. De partij is toch zeker volledig ongeloofwaardig nu?

5.

leusen op 03 Mar 2010 om 1:23 pm

@ Ido op 03 Mar 2010 om 1:09 pm #

Om op te stemmen wel, wat mij betreft, dat ben ik met u eens. Wat Hannibal zegt kan ik desondanks wel onderschrijven, voor zover het er om gaat dat het om redelijk opgeleide kandidaten gaat, die zich in ieder geval aan links clientelisme onttrekken, als ze politiek actief worden.

6. Hannibal op 03 Mar 2010 om 1:26 pm

@ Ido
Dit artikel is geschreven voor ik iets wist van die kakenmepper. Verder bedoelde ik vooral de kwalificaties van de mensen (ik heb de eerste vijf gelezen) die er op staan. Dat heeft weinig te maken met in hoeverre deze mensen zich de mores van het publieke debat eigen hebben gemaakt. Die kinderfoto´s zijn niet handig, maar als kind liep ik ook de hele dag met pistolen te zwaaien. Ik ben geneigd eerst af te willen wachten hoe ze zich verder gedragen. Hun lijsttrekker maakte op mij in een debat op TV West een gedegen indruk. De ID zijn onervaren en niet al te handig, wellicht, maar zeker niet dom en ze zouden potentieel kunnen hebben.

Er zijn in Den Haag totaal vier kleine islamitische partijtjes actief, bleek bij nadere inspectie. De lijsttrekkers van de twee die ik niet besprak heb ik aan het werk gezien, en die waren van het hysterisch verontwaardigde type met weinig hersens en nog minder geduld voor de mening van anderen.

7.

Hoja op 03 Mar 2010 om 1:36 pm

Helder en duidelijk verhaal.
8.

Ido op 03 Mar 2010 om 1:51 pm
Okay Hannibal: prima. Dat wist ik niet. *mompelt nog iets over vruchten en boom*

Zo, pannenkoeken baken…we’re hungry. :P

9.

Hannibal op 04 Mar 2010 om 1:01 pm
De uitgeloofde fles houdt ik zelf, aangezien nog niemand gemeld heeft dat D66 in Dordrecht gehalveerd is.

Proost!