Tussen alle commotie van de dagelijkse politieke ontwikkelingen door zou je bijna vergeten te letten op wat er nu staatkundig allemaal gebeurt. Het Kamerdebat tussen de politieke leiders gisteren was de beste reclame voor regie vanuit een andere hoek dan het parlement. Het is heel duidelijk dat de partijleiders vanuit tactische overwegingen in het openbaar niet snel het achterste van hun tong zullen laten zien. Het gekibbel en gekissebis was niet van de lucht. Verwachten dat deze mensen tussen de bedrijven in redelijkheid de beste keus kunnen maken voor de volgende stap in de formatie is luchtfietserij.
Formatie
De formatie heeft behoefte aan een leidende hand, juíst in tijden dat het allemaal niet zo duidelijk is. Dat de keuzes van Hare Majesteit niet de mijne zijn is vervelend. Maar de keus aan de politici over laten lijkt me na gisteren duidelijk wishful thinking. Ook een Republiek Nederland heeft bij een verder ongewijzigd stelsel een min of meer neutrale gespreksleider nodig bij de formatie.
Daarmee komen we op het belangrijkste punt van kritiek op de koningin: haar onpartijdigheid. Niettegenstaande de (soms terechte) kritiek van de afgelopen weken heeft Hare Majesteit zich vooral in een eerder stadium vergaloppeerd. Toespelingen op de PVV in Kerstboodschappen en in gesprekken met parlementariërs, zoals AJ Boekestijn tamelijk onnozel uit zijn mondhoek liet glippen in november vorig jaar waren staatsrechtelijke monstra. Mogelijk ging ze er van uit dat de PVV de weg zou gaan van LPF en Rita Verdonk, maar Geert Wilders heeft bewezen dat de ondergang van die partijen in de eerste plaats te wijten was aan eigen gebreken, en dat er structureel een plaats is voor een partij als de PVV. Van die inschattingsfout plukt Beatrix nu de wrange vruchten.
Koningin Beatrix leek in eerdere jaren het gevoel te hebben dat, aangezien de steun voor de monarchie van politieke rechts solider leek dan van politiek links, ze zich een moreel appèl kon veroorloven aan rechtse kiezers niet op partijen als de PVV te stemmen. Een blunder van de eerste orde, en een lelijke miskenning van haar eigen positie. Dat besef zal er nu wel zijn, maar of het de monarch Beatrix veel zal helpen blijft de vraag. Als Hare Majesteit tijdens deze moeilijke formatie niet zeer voorzichtig manoeuvreert zou zelfs een koningskwestie kunnen ontstaan. Daar zitten we niet bepaald op te wachten in het land, er zijn dringender zaken.
Fouten van Beatrix
De fouten van koningin Beatrix zijn wat ze zijn. Moeten we daarom de monarchie maar afschaffen, of louter ceremonieel maken (en het verschil tussen die twee is onbelangrijk)?? Niet verstandig. Zoals hierboven al betoogd, in moeilijke situaties heeft een goed ingevoerd professional een functie die niet mag worden onderschat. Voorwaarde is wel, dat de neutraliteit van die goed ingevoerde professional buiten kijf staat. Het lijkt daarom verstandig dat na een succesvolle afronding van de kabinetsformatie de koningin terugtreedt vóór het kabinet barstjes zou kunnen gaan vertonen. Een volgende kabinetsformatie zou immers door de nasleep van de Kersttoespraken en wat dies meer zij de monarchie fataal kunnen worden. Het aantreden van een nieuwe vorst geeft de monarchie de kans met een schone lei de toekomst tegemoet te gaan.
Als er iets moet worden afgeschaft, is het de Kersttoespraak.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten